Temperatura

Podstawowa temperatura ciała (zwana też poprzebudzeniową) to temperatura ciała w stanie spoczynku, niezakłócona żadną aktywnością. Jest ważnym wskaźnikiem w obserwacji cyklu, ponieważ świadczy o wzroście progesteronu po owulacji. Jeśli masz wątpliwości, dlaczego tak się dzieje, powtórz sobie informacje z podstrony Układ rozrodczy.

Ze wszystkich objawów płodności temperatura jest najłatwiejsza do opanowania, ponieważ jest praktycznie pozbawiona subiektywnej oceny. W celu uzyskania wiarygodnego wskazania, temperaturę powinnaś mierzyć:

  • Po przebudzeniu, przed wykonaniem jakiejkolwiek czynności (np. piciem, rozmową, sprawdzeniem wiadomości w telefonie komórkowym).
  • O ustalonej porze z odchyleniem do pół godziny w obie strony. Zalecenia mogą się trochę różnić w przypadku różnych metod, a przede wszystkim każda kobieta reaguje trochę inaczej na późniejszy lub wcześniejszy pomiar.
  • W jamie ciała, w jednym miejscu przez cały cykl (ponieważ temperatura w poszczególnych miejscach różni się od siebie):

    • W ustach (oralnie). Termometr powinien być wkładany zawsze w to samo miejsce pod językiem - z tyłu, obok zębów trzonowych, w tzw. kieszonce cieplnej - i z tej samej strony. W trakcie pomiaru powinnaś oddychać przez nos. Pomiar oralny jest najbardziej narażony na zakłócenia, ponieważ może go zaburzyć spanie z otwartymi ustami, picie w nocy oraz niewłaściwa technika pomiaru. Po pomiarze wystarczy umyć termometr wodą.
    • W pochwie (waginalnie). Termometr powinien być wsunięty co najmniej 4 cm w głąb pochwy. Po pomiarze wystarczy umyć termometr wodą.
    • W odbycie (rektalnie). Termometr powinien być wsunięty ok. 2 cm w głąb odbytu. Przed pomiarem najlepiej posmaruj termometr np. wazeliną. Po pomiarze powinnaś umyć termometr wodą z mydłem.

    Niezależnie od miejsca przytrzymaj termometr ręką, aby się nie wysuwał. Producenci radzą też, by czyścić termometr spirytusem.

    Uwaga! Pomiar pod pachą jest niemiarodajny, gdyż istotna jest temperatura śluzówki, a nie skóry.

  • Jednym, tym samym termometrem:

    • Szklanym - rtęciowym (np. AS POLONIA) lub galinstanowym (obecnie szczególnie polecany jest Geratherm Basal). Nie musi być to termometr "owulacyjny" (chociaż może być wygodniejszy w obsłudze), wystarczy zwykły termometr lekarski. W zależności od rodzaju termometru i miejsca długość pomiaru może się różnić:

      • termometrem z galinstanem mierzy się przez 5 minut zarówno w ustach, jak i w pochwie lub odbycie,
      • termometrem rtęciowym owulacyjnym mierzy się przez 4 minuty w ustach i przez 2 minuty w pochwie lub odbycie,
      • termometrem rtęciowym lekarskim mierzy się przez 8 minut w ustach i przez 5 minut w pochwie lub odbycie.

      Termometr powinien być strząśnięty przed snem. Strząsanie go tuż przed mierzeniem może zaburzyć pomiar.

    • Elektronicznym z dwoma miejscami po przecinku i dużą precyzją (zwykle opisywanym jako "owulacyjny"). Twórcy metody Sensiplan twierdzą, że w przypadku używania termometru elektronicznego należy mierzyć nie do sygnału dźwiękowego (ponieważ wtedy wskazanie temperatury jest tylko orientacyjne), ale przez 3 minuty (niezależnie od miejsca pomiaru). Niektórzy radzą też, by przed rozpoczęciem mierzenia ogrzać termometr, trzymając go przez kilka minut w miejscu pomiaru.

      Dowiedz się więcej: Jak zaokrąglać temperaturę?

      Termometry elektroniczne, których możesz używać, to m.in.:

      Możesz też wykorzystać tzw. komputer cyklu.

    • Możesz ewentualnie wykorzystać jeden z termometrów zakładanych na całą noc. Mierzą temperaturę wielokrotnie podczas snu, a następnie na podstawie wbudowanych algorytmów wybierają jedną ostateczną, optymalną wartość. Tego typu urządzenia doceniają zwłaszcza kobiety z nieregularnym snem, np. po porodzie.

      Uwaga! Wykorzystanie tego typu termometrów w metodach rozpoznawania płodności jest gorzej przebadane od zwykłych sposobów pomiaru temperatury. Główne zastrzeżenia to dyskusyjne miejsce pomiaru (np. skóra zamiast śluzówki) oraz algorytmy, które wskazują ostateczną wartość. Dodatkowo aplikacje powiązane z urządzeniami mogą przeprowadzać automatyczną interpretację cyklu - odbiegającą od reguł sprawdzonych metod rozpoznawania płodności. Skuteczność podawana przez producenta może dotyczyć wykrywania owulacji w przypadku starań o dziecko, a nie niezawodności urządzenia jako metody planowania rodziny podczas unikania ciąży.

Temperaturę w oczywisty sposób zaburza gorączka i nieprzespana noc, może ją również zaburzyć niedobór snu, zmęczenie, stres czy alkohol. Nie zawsze jednak takie wydarzenia powodują zakłócenia, ponieważ organizm każdej kobiety reaguje w takich sytuacjach indywidualnie. Notuj takie sytuacje na karcie obserwacji. Jeśli temperatura jest podejrzanie wyższa, powinnaś uznać ją za zakłóconą i nie brać jej pod uwagę przy interpretacji. Po kilku miesiącach zwykle będziesz wiedziała z doświadczenia, co zaburza Twoją temperaturę. W przypadku mierzenia temperatury po porodzie warto rozważyć współspanie z dzieckiem.

Dowiedz się więcej: Na czym polega ekologiczne karmienie piersią?

Jeśli chcesz wiedzieć więcej o temperaturze, możesz poszukać dodatkowych informacji wśród pytań i ciekawostek.

Źródła

  1. Naturalne planowanie rodziny, tłum. Maria Kaczorowska, Diogenes, Warszawa 2001, s. 49.
  2. Sztuka Naturalnego Planowania Rodziny. Kurs podstawowy, LMM, Zalesie Górne 2011, s. 33-34, 248, 256.
  3. Elizabeth Raith, Petra Frank, Günter Freundl, Naturalne metody planowania rodziny. Poradnik medyczny, tłum. Piotr Bruszewski, Andrzej Klejewski, wyd. 1, Springer PWN, Warszawa 1997, s. 56-62.
  4. Josef Rötzer, Sztuka planowania rodziny, tłum. Klaudia Kosmala, Elżbieta Wójcik, wyd. 4, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2005, s. 18-20.
  5. Instrukcja obsługi termometru Geratherm Basal (PDF, 304 KB), 15.0.2009, dostęp 27.04.2020.
  6. Instrukcja obsługi termometru Microlife MT 16C2 (PDF, 130 KB), IB MT 16C2 EN-PL 3410, dostęp 27.04.2020.
  7. Jerzy Górecki, Technika w Naturalnym Planowaniu Rodziny, strona projektu Sen o poranku nprtech.ehost.pl, dostęp 27.04.2020.
  8. Lisa Hendrickson-Jack, How To Check Your Basal Body Temperature in 3 Simple Steps, 14.0.2016, fertilityfriday.com, dostęp 05.03.2020.
  9. Renata i Piotr Zdulscy, Metoda Rötzera. Prowadzenie obserwacji, oficjalna strona Instytutu Naturalnego Planowania Rodziny wg metody Prof. Josefa Rötzera iner.pl, dostęp 12.06.2020.